ดนตรีพื้นบ้านอีสาน
ดนตรีอีสาน เป็นดนตรีระดับพื้นบ้าน เข้าถึงชีวิตชาวบ้าน สืบทอดพัฒนาโดยชาวบ้าน จนได้ชื่อว่าเป็นดนตรีพื้นบ้านอีสาน ที่เข้าถึงชีวิต จิตใจ กล่อมเกลาจิตใจ ตลอดถึง ให้ความสนุกสนาน บันเทิง แก่ชาวอีสาน มาช้านาน เครื่องดนตรีบางอย่าง ไม่ทราบว่าใครเป็นผู้ประดิษฐ์คิดค้น และกำเนิดขึ้นในยุคสมัยไหน แต่เครื่องดนตรีทั้งหลาย ก็ยังมีการสืบทอด ปรับปรุง พัฒนา และเผยแพร่ให้คงอยู่ตราบปัจจุบัน ดนตรีพื้นบ้านอีสาน จำแนกเป็นหมวดหมู่ได้หลายรูปแบบ ดังนี้จำแนกตามลักษณะวิธีเล่น
๑ ประเภทเครื่องดีด- พิณ- หึน หรือ หืน ๒ ประเภทเครื่องเป่า- แคน- โหวด- ปี่กูแคน หรือ ปี่ภูไท ๓ ประเภทเครื่องตี หรือ เคาะ- โปงลาง- กลอง- กั๊บแก๊บ- ฆ้องโหม่ง- ฉิ่ง- ฉาบ ๔ ประเภทเครื่องสี- ซอ ๕ ประเภทเครื่องดึง- ไหซอง
๑ ประเภทเครื่องดีด- พิณ- หึน หรือ หืน
๒ ประเภทเครื่องเป่า- แคน- โหวด- ปี่กูแคน หรือ ปี่ภูไท
๓ ประเภทเครื่องตี หรือ เคาะ- โปงลาง- กลอง- กั๊บแก๊บ- ฆ้องโหม่ง- ฉิ่ง- ฉาบ
๔ ประเภทเครื่องสี- ซอ
๕ ประเภทเครื่องดึง- ไหซอง
จำแนกตามวัตถุประสงค์การบรรเลง
๑ ประเภทบรรเลงทำนอง- แคน- พิณ- ซอ- โหวด- โปงลาง- ปี่กู่แคน หรือ ปี่ภูไท- หึน หรือ หืน ๒ ประเภทให้จังหวะ- กลอง- กั๊บแก๊บ- ฆ้องโหม่ง- ฉิ่ง- ฉาบ- ไหซอง
๑ ประเภทบรรเลงทำนอง- แคน- พิณ- ซอ- โหวด- โปงลาง- ปี่กู่แคน หรือ ปี่ภูไท- หึน หรือ หืน
๒ ประเภทให้จังหวะ- กลอง- กั๊บแก๊บ- ฆ้องโหม่ง- ฉิ่ง- ฉาบ- ไหซอง
บทความเกี่ยวกับดนตรีพื้นบ้านอีสาน ที่ผู้เขียนนำเสนอในที่นี้ เขียนจากสิ่งที่ทราบมา และจากความเห็นส่วนตัวของผู้เขียนเอง และเนื่องจากผู้เขียนเอง ไม่ได้ศึกษาวิจัยด้านนี้โดยตรง ดังนั้น อาจจะมีหลายสิ่งหลายอย่าง ที่ไม่ตรงกับเอกสารทางวิชาการ หรือไม่ตรงกับที่นักวิชาการท่านอื่น เขียนขึ้นมาแต่อย่างไรก็ตาม บทความเหล่านี้ จัดเป็นความรู้เบื้องต้น หรือพื้นฐานความรู้ทางด้านดนตรีอีสาน ซึ่งผู้สนใจศึกษา สามารถใช้เป็นพื้นฐาน เพื่อนำไปสู่การศึกษาระดับสูงต่อไป
ที่มา http://www.isan.clubs.chula.ac.th/dontri/index.php